منظور از غلظت خون افزایش گلبولهای قرمز نسبت به حجم خون میباشد. گلبولهای قرمز وظیفه اکسیژنرسانی به اندام و بافتها را دارند. زمانی که که تعداد این گلبولهای قرمز بیش از حد مجاز باشد، خون غلیظ شده و ایجاد لختگی میکند. این لختگی اگر به سمت خون یا مغز حرکت کند، بسیار خطرناک بوده و گاها موجب سکته قلبی و مغزی میشود. برای جلوگیری از لختگی، نیاز است مراقب غلظت خون باشیم که در این مقاله به آن میپردازیم.
میزان گلبولهای قرمز خون در بدن
تعداد این گلبولهای قرمز در خون بسیار اهمیت دارد. گلبولهای قرمز، گلبولهایهای سفید و پلاکتها هر سه در جریان خون هستند اما اگر میزان آنها در خون بیشتر شود، نشان دهنده بیماری زمینهای میباشد. میزان آن برای مردان، 4.7 میلیون تا 6.1 میلیون گلبول قرمز در هر میکرولیتر خون، میزان آن برای زنان ، 2 تا 5.4 میلیون گلبول قرمز در هر میکرولیتر خون و میزان آن برای کودکان، 0 تا 5.5 میلیون گلبول قرمز در هر میکرولیتر خون میباشد.
برای تشخیص میزان گلبولهای قرمز در خون، نیاز به آزمایش خون بوده و اگر میزان آن زیاد باشد، نیاز است آزمایشهای بیشتری انجام شود.
دلیل غلظت خون در کودکان و نوجوانان چیست؟
غلظت خون در کودکان و نوجوانان به دلایل مختلفی رخ میدهد از جمله،
- نارسایی قلبی
- افزایش تولید هموگلوبین
- کمآبی
- افزایش اندرکنش (اثر متقابل دو چیز به یکدیگر) مواد
- نقص ارثی هموفیلی میباشد که برای هر سنی میتواند متفاوت باشد.
چگونه تشخیص دهیم که تعداد گلبول های قرمز خون بالا است؟
سه راه تشخیص برای این بیماری وجود دارد که شامل؛
- آزمایش
- نمونه برداری از مغز استخوان
- آزمایشات ژنتیکی میباشد.
در آزمایش خون، غلظت خون بهصورت با واحد سنجش mg/dL (میلیگرم در دسی لیتر) یا mmol/L(میلی مول در لیتر) نشان داده میشود. این مقداری که در آزمایش نشان میدهد، اندازه قند، کلسترول، تری گلیسیرید و… میباشد. در آزمایش موارد زیر مورد بررسی قرا میگیرد:
- شمارش گلبول قرمز (RBC)
- آزمایش هموگلوبین
- آزمایش هماتوکریت
- شمارش کامل خون (CBC)
در آزمایشگاه پرژن این آزمایش با دقیقترین دستگاهها انجام میشود.
علائم بیماری HIV
بعضی از علائم این بیماری، شامل؛
- ضعف
- سردرد
- خارش
- کبودی
- خستگی
- سرگیجه
- درد شکم
- دردهای مفاصل
- خارش پس از دوش یا حمام
- قرمزی کف دست و کف پا بوده که برای بعضی از افراد کاملا مشخص میباشد.
آزمایش (CBC) چیست؟
در آزمایش (CBC) تمام اجزای خون مورد از جمله؛
- سلول های قرمز خون
- گلبول های سفید خون
- هموگلوبین
- هماتوکریت
- پلاکتها مورد بررسی قرار میگیرد و با توجه به میزان اندازهگیری، پزشک متخصص بیماری را تشخیص میدهد. تعداد گلبولهای قرمز بسیار به شرایط افراد نیز بستگی دارد. گاها بالا بودن گلبولهای قرمز، به دلیل بیماری نبوده و بعضی از افراد با توجه به داروهایی که مصرف میکنند، گلبولهای قرمز بالایی دارند.
بالا بودن تعداد گلبولهای قرمز علائمی دارد؟
گاها زمانی که تعداد گلبولهای قرمز تعدادش بالا باشد، افراد دارای علائمی از جمله؛
- خستگی
- تنگی نفس
- سردرد
- تاری دید
- اختلالات خواب
- درد مفاصل
- خارش پوست
- بی حسی یا گزگز دست و پا
- خونریزی بینی خواهند داشت ولی بعضی از افراد هم علائمی ندارند.
دلایل افزایش تعداد گلبولهای قرمز خون
بالا بودن تعداد گلبولهای قرمز همیشه نشانه بیماری نیست و گاها به دلایل دیگری از جمله؛
- نارسایی قلبی
- تومورهای کلیه
- مصرف مواد مخدر
- آپنه خواب
- بیماری ریوی
- بیماری مادرزادی نارسایی قلب و… رخ میدهد.
چه بیماریهایی باعث افزایش گلبولهای قرمز نیز میشوند؟
اکثر بیماریها باعث کاهش گلبولهای قرمز نیز میشوند و اما بعضی از بیماریها از جمله؛
- پلی سیتمی ورا (یک سرطان نادر خون)
- کارسینوم سلول کلیه (شایعترین نوع سرطان کلیه در میان بزرگسالان)
- کارسینوم هپاتوسلولار (شایعترین نوع سرطان کبد در میان بزرگسالان) باعث افزایش گلبولهای قرمز خواهند شد.
یکی از عاملهای دیگری که باعث افزایش گلبولهای قرمز نیز میشود، استرس میباشد. گاها افرادی که در زندگی روزمره خود استرس زیادی دارند، دارای فشارخون بالا میباشند که همین فشارخون موجب افزایش گلبولهای قرمز خواهد شد.
افزایش گلبولهای قرمز چگونه درمان میشود؟
به دلیل اینکه افزایش گلبولهای قرمز به دلایل متفاوتی میباشد، درمان آن هم روشهای متفاوتی خواهد داشت. داروهایی که برای درمان این بیماری هست حتما باید با تجویز پزشک مصرف شود، زیرا مصرف خودسرانه آن موجب خونریزی میشود. علاوهبر دارو، راهکارهای دیگری هم از جمله؛ تغییر سبک زندگی، فعالیت و ورزش کردن و پرهیز از مصرف دخانیات میتواند کمک شایانی نیز کند.
چه موادغذایی مفید برای غلظت خون
- آب انار
- سیر
- دارچین
- چای سبز
- پیاز خام سفید
- آویشن
- مصرف میوه
- نوشیدن آب
- مصرف سبزیجات
- فلفل قرمز
البته مصرف زیاد این موادغذایی هم میتواند به سلامتی افراد تاثیرگذار باشد و بهتر است به میزان کافی مصرف شود. برای کاهش غلظت خون نیاز است که مواد غذایی کمتر مصرف شود:
- روغن جامد
- روغنهای پالم دار
- روغن نارگیل
- انواع چربیهای حیوانی
- گوشت قرمز
- لبنیات پرچرب
- موادغذایی سرخ شده و چرب
- نمک و غذاهای شور
- غذاهای فرآوری شده
- موادغذایی دارای مواد نگهدارنده
نتیجه
در این مقاله در مورد غلظت خون صحبت کردیم و راهکارهایی برای پیشگیری و جلوگیری از پیشرفت آن ذکر شد. همان طور که گفته شد میزان گلبولهایقرمز نسبت به حجم خون را غلظت خون میباشد. برای درمان این بیماری هم با دارو و هم رژیم غذایی نیز امکانپذیر است و البته همیشه بالا بودن گلبولهای قرمز نشان از بیماری نیست و گاها به دلیل مصرف داروها میباشد.
